จะเห็นได้ว่าสำหรับมือใหม่หรือคนที่เริ่มต้นและสนใจในการปั่นจักรยาน คงจะมีปัญหาไม่น้อยในการที่จะเลือกจักรยานคู่ใจซักคัน การซื้อจักรยานไม่ว่าจะเป็นชนิดใด ควรที่จะใช้เวลาสักนิดถึงข้อคิดต่างๆดังนี้


ไตร่ตรองให้แน่ใจว่าต้องการจักรยานเพื่อการใช้งานประเภทใด ระดับความชำนาญของตนเอง รวมทั้งความเข้าใจในจักรยาน ไม่ควรมองข้ามคำถามที่ว่าทำไมจึงต้องการขี่จักรยาน เพื่อสุขภาพ เพื่อความสนุก ต้องการขี่ในระดับทั่วๆไปหรือเพื่อต้องการที่จะเอาจริงเอาจัง ยิ่งเรามีความเข้าใจคำถามต่างๆเหล่านี้จะทำให้แนวทางหรือไอเดียการเลือกจักรยานชัดเจนมากขึ้นตั้งแต่ต้น

หากเราเข้าไปในร้านจักรยานใหญ่ ๆ สักที่ จะพบว่ามีจักรยานแบบต่าง ๆหลากหลายรูปแบบให้เราเลือกซึ่งผมมีตัวอย่างประเภทจักรยานหลัก ๆ ดังนี้

เมาเท่นไบค์หรือเสือภูเขา เป็นจักรยานที่อยู่ในความนิยมมากว่า 20 ปีที่ผ่านมา เมาเท่นไบค์เป็นจักรยานประเภที่เป็นธรรมชาติ โครงสร้างของเมาเท่นไบค์จะแข็งแกร่ง ดูบึกบึน ใช้แฮนด์ตรงเพื่อให้การควบคุมที่ง่าย มีล้อขนาดใหญ่มีดอกยางชนิดต่างๆ เพื่อช่วยให้จิกลงพื้นเส้นทางได้ดี ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของล้อและหน้ากว้างของยาง จะใช้หน่วยเป็นนิ้วเช่นล้อขนาด 26X2.0″ หมายถึง เส้นผ่านศูนย์กลางล้อ 26 นิ้วซึ่งเป็นขนาดมาตราฐานทั่วไปของเมาเท่นไบค์ จะมีระบบเกียร์ที่มีอัตราทดตั้งแต่ต่ำถึงสูงทำให้เหมาะกับการขี่บนเส้นทางที่ขรุขระเป็นเนินสูงต่ำได้ดี เมาเท่นไบค์ส่วนใหญ่ควรมีระบบกันสะเทือนที่ล้อหน้าเป็นมาตราฐาน บางแบบอาจจะมีระบบ กันสะเทือนทั้งล้อหน้าหลัง ขึ้นอยู่กับจุดประสงค์ของการใช้งาน และความชำนาญของผู้ใช้ ในปัจจุบันอาจได้เห็นเมาเท่นไบค์ที่มีสัดส่วนเหมาะกับสุภาพสตรีโดยเฉพาะ เป็นทางเลือกอีกชนิดหนึ่ง

• Road bikes
จักรยานถนนหรือเรียกกันมานานว่า “เสือหมอบ” เป็นจักรยานที่ออกแบบมาสำหรับขี่บนถนนที่ปรับสภาพและราดวัสดุคอนกรีตหรือยางแอสฟัลท์จนเรียบสนิท สามารถทำความเร็วได้สูง มียางขนาดเล็ก หน้ายางแคบ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางล้อและหน้ากว้างของยางเสือหมอบ จะเรียกขนานเป็น มิลลิเมตร เช่น 700c x 23 มิลลิเมตร ตัวอักษร ” c ” หมายถึง ชนิดของขอบล้อซึ่งในที่นี้คือล้อประเภทไฮบริด ส่วนใหญ่จะใช้แฮนด์เสือหมอบโดยเฉพาะที่โค้งลงด้านล่างเพื่อ ให้นักจักรยานก้มตัวลงเพื่อลดแรงต้านของอากาศ

• Kids bikes
จักรยานเด็กซึ่งจะเห็นได้ชัดว่ามีล้อขนาดเล็กกว่าจักรยานทั่วไปคือมีขนาด 20″ สำหรับเด็กเล็กและ 24″ สำหรับเด็กที่โตขึ้น เพื่อที่จะให้เด็กสามารถที่จะขึ้นคร่อมบนจักรยานได้ง่าย เฟรมจักรยานจะแยกสำหรับเด็กหญิงและเด็กชาย ปัจจุบันจักรยานเด็กรุ่นใหม่จะมีตะเกียบหน้าแบบกันสะเทือน แต่ระบบเกียร์มักจะเลือกติดตั้งแบบที่ไม่ซับซ้อนเช่นการเปลี่ยนเกียร์แบบชนิดบิดข้อมือซึ่งไม่ทำให้เด็กสับสน

•Hybrid bikes
จักรยานใช้งานอีกประเภทหนึ่งซึ่งบางครั้งก็ถูกเรียกว่า Trekking bike และ Commuting bike ในประเทศแถบยุโรป เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการๆใช้งานจริงๆ จักรยานประเภทนี้จะใช้ล้อที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางล้อเท่ากับของจักรยานเสือหมอบ ใช้ยางที่มีดอกยางไม่ลึกมากแต่เพียงพอที่จะเกาะถนนได้ดี ขนาดล้อและยางเรียกขานตามแบบได้ดี ขนาดล้อและยางเรียกตามแบบของจักรยานเสือหมอบเช่น 700X35c จักรยานไฮบริดมีอัตราทดเกียร์ที่ใช้งานได้ดีและยังมีชนิดท่อลาดต่ำเพื่อให้ก้าวขึ้นลงจักรยานได้ง่าย ไม่ต้องยกขาสูง สำหรับเดินทางไปทำงาน ใช้งานในเมืองแม้กระทั่งสำหรับการขี่ท่องเที่ยวทั้งระยะสั้นและระยะปานกลางบนถนนที่ต้องการความเร็วในการเดินทางพอสมควร จักรยานไฮบริดยังเหมาะอย่างยิ่ง สำหรับผู้ที่ต้องการออกกำลังกายด้วยการขี่จักรยาน เนื่องจากการออกแบบสัดส่วนต่างๆ ทำส่วนหลังของนักจักรยานตั้งชันกว่าการขี่เมาเท่นไบค์ กล่าวได้ว่าเป็นจักรยานสารพักประโยชน์อีกประเภทหนึ่ง

ComFort bike

จักรยานที่ออกแบบมาเป็นพิเศษให้ผู้ใช้อยู่ในตำแหน่งที่ลำตัว ตั้งตรงมากขึ้น เพื่อเน้นความสบาย ในการขี่โดยเฉพาะ เป็นแนวทางใช้จักรยนสำหรับผู้ที่ไม่ต้อการเอาจริงเอาจัง มากไปกว่าการขี่เพื่อการออกกำลังกายสบายๆ การท่องเที่ยวระยะสั้นๆ นัดพบกับเพื่อนฝูง โดยเน้นให้มีเบาะนั่งที่นุ่ม อัตราทดเกียร์ต่ำที่ไม่ทำให้หนักแรงเกินไป มีทางเลือกด้วยเฟรมแบบปกติและเฟรมแบบท่อนบนลาดต่ำเพื่อให้ขึ้นลงได้สะดวก

– ขนาดจักรยานเป็นสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญอย่างที่สุด และร้านค้าที่ดีจะให้ความสำคัญในจุดนี้ สอบถามและทดสอบให้แน่ใจว่าควรจะใช้จักรยานขนาดใดที่เหมาะสมกับร่างกาย (รวมทั้งความยาวของช่วงขา) อย่าให้ผู้ขายยัดเยียดจักรยานที่มีขนาดไม่เหมาะสม เพราะจะเป็นปัญหาทั้งต่อการขี่และต่อสภาพของร่างกายในระยะยาว เมาเทนไบค์และจักรยานประเภทอื่นยกเว้นเสือหมอบจะกำหนดขนาดเป็นนิ้ว ขณะที่เสือหมอบจะกำหนดขนาดเป็นเซนติเมตร ความยาวช่วงขาจะเป็นตัวกำหนดเบื้องต้นของขนาดจักรยานที่เหมาะสม ที่จะให้มีช่วงว่างระหว่างท่อบนของจักรยานและเป้าของนักจักรยานเมื่อยืนคร่อมในลักษณะเท้าราบปกติ อย่างไรก็ตามร้านค้าที่มีความชำนาญจะไม่แนะนำขนาดจักรยานโดยพิจารณาหรือคำนวนจากช่วงขาเท่านั้น แต่จะพิจารณาความสูงของนักจักรยานและขนาดของจักรยานที่สมดุลย์ที่สุดเพื่อให้ได้จักรยานที่เหมาะสมและขี่ได้สบายที่สุด

– ซื้อจักรยานที่ตรงกับความต้องการจริงๆ จักรยานที่ตัดสินใจซื้อควรให้ความรู้สึกที่ดีในทุกด้าน เช่นดูดี ขี่ได้ดีและสบาย ดังนั้นจึงแนะนำให้ทดสอบขี่จักรยานที่ตั้งใจจะซื้อเปรียบเทียบสักสองรุ่น จักรยานที่ตั้งในโชว์รูมควรจะมีสภาพพร้อมที่จะขี่ได้ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้คุณภาพในการประกอบและความพร้อมและความตั้งใจของร้านค้านั้นเป็นอย่างดี ไม่ควรที่จะละโอกาสที่จะได้ทดลองขี่จักรยานที่แพงกว่าที่ตั้งใจ บางครั้งอาจจะทำให้เราพบว่าด้วยราคาที่เพิ่มขึ้นบ้างแต่สามารถที่จะแลกกับคุณภาพและคุณค่าซึ่งมีมากขึ้นถูกใจมากขึ้น

– ไม่ต้องกลัวหรือเกรงใจที่จะถามถึงสิ่งที่ไม่รู้ เป็นหน้าที่ของร้านค้าที่จะต้องให้ความรู้ทุกอย่างที่จำเป็นกับลูกค้า การซื้อจักรยานไม่ใช่การซื้อของในห้างหรือซุปเปอร์มาร์เกต ร้านค้าที่ดีจะทราบว่าต้องให้เวลาลูกค้าและแน่ใจว่าลูกค้าที่เข้ามาหาซื้อจักรยานหรือซื้อจักรยานไปแล้ว ควรจะทราบว่าชิ้นส่วนต่างๆทำงานอย่างไร เช่นระบบดุมปลด (quick release) ระบบเกียร์ ระบบเบรค การสูบลม การดูแลเบื้องต้นด้วยตนเอง

– ขอคำแนะนำถึงอุปกรณ์อื่นๆที่จำเป็น หมวกกันกระแทก เป็นสิ่งแรกที่ต้องหาซื้อคู่กับการซี้อจักรยานและต้องสวมหมวกกันกระแทกนี้ทุกครั้งที่ขี่จักรยาน นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์ที่จำเป็นอื่นๆอีกเช่น กางเกงจักรยาน ถุงมือ แว่นตา รองเท้า เครื่องวัดความเร็ว ไฟหน้าและไฟท้าย ยางอะไหล่ สูบ อุปกรณ์ปะยาง อานสำหรับผู้หญิง และอุปกรณ์อื่นๆที่อาจจะต้องใช้ในอนาคต ร้านค้าควรจะมีอุปกรณ์เหล่านี้ให้เลือกซื้อได้และควรจะให้คำแนะนำที่ดีได้

– อย่าลังเลที่จะถามถึงการบริการหลังการขาย หลีกเลี่ยงร้านค้าหรือจุดขายที่ขายอย่างเดียว ร้านค้าที่ดีจะมีความพยายามในการแก้ปัญหาให้กับลูกค้า และสามารถให้เหตุผลที่ดีเกี่ยวกับปัญหาที่เกิดขึ้น ร้านค้าที่มีขีดความสามารถในการอธิบายหรือให้ความกระจ่างในเรื่องการออกกำลังกาย การฝึกซ้อม สถานที่ขี่จักรยาน จะทำให้การขี่จักรยานเป็นกิจกรรมที่ให้ความสนุกและสุขภาพดีตลอดไป

ขอให้ปั่นจักรยานอย่างมีความสุขนะครับ..